SỨC KHỎE, Tin mới

Viêm khớp là gì? nguyên nhân, triệu chứng,điều trị và phòng chống

Viêm khớp là gì? nguyên nhân, triệu chứng,điều trị và phòng chống

Viêm khớp là gì? nguyên nhân, triệu chứng và cách phòng chống, chữa bệnh Viêm khớp

Tỷ lệ người mắc viêm khớp đang gia tăng nhanh trên toàn cầu cũng như ở nước ta trong những năm gần đây, trở thành gánh nặng cho xã hội. Viêm khớp cũng là nguyên nhân hàng đầu gây ra tàn phế. Vậy làm thế nào để đẩy lùi căn bệnh này?


Viêm khớp là gì? Biểu hiện của viêm khớp

Viêm khớp là một bệnh phổ biến, thường gặp ở nhiều lứa tuổi đặc biệt là những người ngoài 40 tuổi. Bệnh không chỉ gây nhiều khó khăn trong sinh hoạt, làm giảm sức lao động do đau đớn mà còn là nguyên nhân gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm như tàn phế, teo cơ, bệnh lý về tim mạch,… Viêm khớp có thể làm cho sụn khớp bị vỡ, gây đau, sưng khiến người bệnh gặp khó khăn khi di chuyển.
Hiện nay, có khoảng 100 loại viêm khớp. Trong đó, có 4 loại viêm khớp thường gặp là: viêm xương khớp, viêm khớp dạng thấp, bệnh gout và viêm đa khớp.
Viêm xương khớp là bệnh về khớp, chủ yếu ảnh hưởng đến sụn. Khi mắc viêm xương khớp, lớp trên của sụn bị vỡ và mòn đi, khiến cho xương dưới sụn cọ xát vào nhau gây đau, sưng, mất khả năng cử động khớp.

Có hai loại viêm khớp thường gặp:

Viêm xương khớp:

viêm xương khớp là loại viêm khớp phổ biến nhất. Vị trí tổn thương chủ yếu của viêm xương khớp là sụn khớp. Viêm xương khớp làm các khớp khó chuyển động, biến dạng thậm chí các xương lệch khỏi vị trí bình thường. Các vị trí khớp thường bị viêm đó là các khớp bàn tay, cột sống, đầu gối, hông.

Viêm khớp dạng thấp:

đây là một bệnh liên quan đến hệ thống miễn dịch của cơ thể, vị trí tổn thương đầu tiên trong viêm khớp dạng thấp là các màng hoạt dịch, sau đó làm rối loạn các thành phần khác trong khớp. Theo thống kê, có tới 3% dân số thế giới mắc viêm khớp dạng thấp. Khoảng 1,5 triệu người Mỹ bị viêm khớp dạng thấp (thống kê năm 2015). Ở nước ta, tỷ lệ mắc viêm khớp dạng thấp chiếm 0,55% dân số trên 15 tuổi.


Viêm khớp là bệnh lý phổ biến thường gặp ở người cao tuổi (ảnh minh hoạ)

Các vị trí thường bị viêm khớp

Viêm khớp xảy ra ở nhiều vị trí khác nhau, có thể kể đến như: khớp chân, khớp tay, khớp háng, khớp vai, khớp đầu gối…

  • Viêm khớp vai (hay còn gọi là viêm quanh khớp vai): là tình trạng mỏm xương, khớp bả vai bị bào mòn, khô lại, cọ xát với dây thần kinh gây đau nhức âm ỉ, làm co cứng vùng vai gáy, cánh tay.
  • Viêm khớp gối: Khớp gối là một trong những khớp chịu lực trong cơ thể và thường xuyên thực hiện động tác nên dễ bị tổn thương, gây viêm đau. Khi bị viêm khớp gối, người bệnh sẽ thấy xuất hiện những triệu chứng như: sưng đỏ, chân tê yếu, đi lại gặp khó khăn, có tiếng kêu lục cục khi di chuyển… Nếu không sớm phát hiện và điều trị kịp thời thì bệnh có thể gây tê liệt chi dưới.

Đau viêm khớp gối

  • Viêm khớp háng: Cùng với đầu gối, khớp háng cũng có nguy cơ bị viêm cao. Cơn đau ban đầu xuất hiện ở vị trí viêm, sau đó lan xuống đùi, chân hoặc thắt lưng hông.
  • Viêm khớp cổ tay: Đây là tình trạng khớp bị tổn thương do sự xâm nhập của các loại vi khuẩn, virus gây mòn sụn và xương dưới sụn, cấu trúc của khớp hư hỏng, tăng ma sát khi vận động, gây đau nhức, khó chịu cổ tay. Tình trạng này thường gặp ở nhân viên văn phòng, công nhân, người cao tuổi…
  • Viêm khớp ngón tay: xảy ra khi sụn nằm ở đầu các xương hình thành khớp ngón tay bị bào mòn. Hiện tượng này gây sưng, đỏ, đau và cứng khớp, khiến cho người bệnh gặp khó khăn khi cử động các ngón tay.
  • Viêm cột sống dính khớp: là tình trạng viêm nhiễm mạn tính xảy ra ở cột sống, khiến cho đốt sống dính lại với nhau. Bệnh đặc trưng bởi hiện tượng viêm khớp trục cột sống, viêm khớp cùng chậu, ngoài ra, các khớp chi dưới (khớp gối, khớp háng…) cũng bị tổn thương.

Đối tượng thường gặp

Những đối tượng có nguy cơ dễ bị bệnh khớp nhất là người trên 40 tuổi, người béo phì, người bị chấn thương khớp, có tật bẩm sinh, bệnh về chuyển hóa, di truyền,… Những người thường phải khuân vác nặng nhọc hay bị chấn thương cũng có nguy cơ mắc bệnh viêm khớp. Tuy nhiên, do các vấn đề về thói quen, chế độ ăn uống,… tỷ lệ người mắc viêm khớp đang có xu hướng ngày càng trẻ hóa.

Nguyên nhân gây viêm khớp là gì?

Có nhiều nguyên nhân gây viêm khớp, phổ biến là:

Tuổi tác

Tuổi tác là nguyên nhân hàng đầu gây ra tình trạng viêm khớp, tuổi càng cao thì nguy cơ mắc bệnh càng tăng. Bởi quá trình lão hóa khiến khớp bị khô do thiếu dịch khớp nên sụn giòn và dễ gãy hơn.

Yếu tố di truyền

Một số bệnh xương khớp có yếu tố di truyền như: viêm đa khớp, viêm khớp dạng thấp… Do đó, nếu người thân có tiền sử viêm khớp thì bạn cũng có nguy cơ cao mắc bệnh hơn so với người bình thường. Theo các chuyên gia y tế, gen của những người này thường nhạy cảm với những yếu tố thay đổi của môi trường và dễ bị tổn thương hơn.

Béo phì

Cân nặng càng nhiều thì sức ép của trọng lượng cơ thể dồn lên hệ xương khớp càng lớn. Lúc này, khớp háng, cột sống và khớp đầu gối sẽ chịu áp lực nhiều nhất. Do đó, người béo phì có nguy cơ mắc bệnh viêm khớp cao hơn bình thường.

Giới tính

Các nhà khoa học đã nghiên cứu và phát hiện ra, cơ bắp của nam giới phản ứng với xung thần kinh ở tốc độ nhanh hơn phụ nữ. Sự khác biệt này khiến tỷ lệ mắc viêm khớp ở phụ nữ cao hơn nam giới.

Nghề nghiệp

Một số công việc làm tăng nguy cơ mắc bệnh viêm khớp ở vị trí cổ tay, ngón tay, vai như: công nhân làm theo dây chuyền, nhân viên văn phòng, thợ may… do thường phải lặp đi lặp lại các động tác trong thời gian dài. Ngoài ra, những người làm công việc nặng, uốn cong đầu gối hoặc ngồi xổm… cũng có khả năng bị viêm khớp ở mắt cá chân, đầu gối, hông, xương sống và vùng cổ.

Hút thuốc lá

Hút thuốc lá là một trong những yếu tố làm tăng nguy cơ mắc viêm khớp dạng thấp. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra, thuốc lá có thể kích hoạt hệ miễn dịch bất thường ở những người mang gen liên quan đến viêm khớp dạng thấp. Không những vậy, thuốc lá còn làm tăng mức độ trầm trọng của bệnh và giảm hiệu quả của một số thuốc trị viêm khớp.
Hút nhiều thuốc
Hạn chế hút thuốc lá

Đi giày cao gót

Giày cao gót là một trong những “thủ phạm” làm ảnh hưởng xấu tới sức khỏe hệ xương khớp. Khi đi giày cao gót, trọng lượng cơ thể sẽ dồn hết xuống chân, đặc biệt là khớp gối và gót chân. Theo thời gian, chúng sẽ bào mòn và làm tổn thương sụn khớp, gây viêm khớp.
Ngoài ra, một số nguyên nhân khác cũng có thể làm các khớp xương dễ bị viêm như: dinh dưỡng không hợp lý, chấn thương, tai nạn…

Triệu chứng:

Biểu hiện của viêm khớp thường tiến triển và rõ rệt theo thời gian. Cơn đau có thể xuất hiện khi người bệnh vận động, cứng khớp vào buổi sáng khi thức dậy hoặc ngồi lâu trong thời gian dài, các khớp xương sưng tấy, nóng đỏ, cử động khó khăn, kém linh hoạt,…Tùy thuộc vào loại viêm khớp, vị trí và tình trạng tiến triển của bệnh, triệu chứng có thể xuất hiện tăng hoặc giảm với những dấu hiệu phổ biến sau:

Đau khớp

Đây được xem là triệu chứng điển hình của viêm khớp, kéo dài suốt thời gian mắc bệnh. Do sụn khớp bị bào mòn, dịch khớp giảm nhiều, khiến hai đầu xương chạm vào nhau gây đau. Triệu chứng thường xảy ra khi vận động, nghiêng, xoay người, đi lên cầu thang… Thậm chí, ngay cả khi nghỉ ngơi người bệnh cũng có cảm giác đau kéo theo các vấn đề khác về sức khỏe như: mất ngủ, chán ăn, cơ thể suy nhược…

Sưng tấy

Viêm khớp có thể dẫn đến sưng tấy quanh khớp khiến cho người bệnh có cảm giác đau khi chạm vào, đặc biệt là buổi tối. Tại vị trí khớp bị sưng thường xuất hiện dấu hiệu ửng đỏ, sờ vào thấy ấm, đồng thời người bệnh có cảm giác đau nhức khó chịu. Triệu chứng sưng tấy gây khó khăn khi cử động, thậm chí có thể bị tê.

Cứng khớp

Thông thường, cấu trúc của khớp khỏe mạnh sẽ được hỗ trợ vận động bởi dây chằng kèm theo sụn, dịch khớp và một số mô. Khi bị viêm khớp, cấu trúc khớp chịu tổn thương, người bệnh gặp khó khăn trong vận động. Các dây chằng, sụn có thể gặp vấn đề và gây xơ cứng. Hiện tượng cứng khớp thường xảy ra vào buổi sáng sau khi ngủ dậy và kéo dài khoảng một giờ.

Tiếng kêu từ các khớp

Tại vị trí các khớp bị viêm, mỗi khi co duỗi, xoay khớp, vận động mạnh sẽ xuất hiện tiếng kêu răng rắc, lạo xạo trong khớp. Nguyên nhân là do sụn khớp bị bào mòn, dịch khớp giảm khiến cho hoạt động của khớp không được trơn tru như trước. Âm thanh phát ra là do hai đầu xương va vào nhau, tạo thành tiếng kêu.

Các cơ bắp yếu dần đi

Các cơ quanh khớp sẽ trở nên yếu dần, đặc biệt là đầu gối. Tình trạng này có thể khiến người bệnh sợ vận động vì đau. Theo thời gian, nếu không có biện pháp can thiệp thì có thể dẫn đến tình trạng teo cơ, hạn chế khả năng vận động, ảnh hưởng nghiêm trọng tới sức khỏe.

Khó hoặc mất khả năng vận động

Tình trạng này xảy ra ở những người mắc bệnh viêm khớp diễn tiến trong một thời gian dài mà không có sự can thiệp hiệu quả. Đặc biệt là ở người lớn tuổi, khi bị viêm khớp gối, khớp háng, hông sẽ hạn chế khả năng vận động rõ ràng nhất. Càng để lâu, các khớp bị tổn thương càng mất vận động, tình trạng viêm đỏ, sưng, nóng thường xuyên tái phát.

Biến dạng khớp

Đây là một trong những dấu hiệu nặng nhất của bệnh viêm khớp. Hầu hết những người bị biến dạng khớp đều do mắc bệnh lâu năm, việc điều trị trở nên kém hiệu quả hoặc không thực hiện phương pháp cải thiện nào. Hiện tượng này xảy ra khi một bên khớp bị bào mòn nặng, cấu trúc khớp không vững chắc, bị dính và biến dạng.
Ngoài các triệu chứng kể trên, tùy vào loại viêm khớp người bệnh còn kèm theo một số dấu hiệu như:

  • Sốt kéo dài, mệt mỏi, ăn không ngon miệng.
  • Phát ban, khó thở, khô mắt và miệng.
  • Đổ mồ hôi trộm

Nếu phát hiện thấy cơ thể xuất hiện một trong các dấu hiệu bất thường trên, bạn cần nhanh chóng đến bệnh viện để được thăm khám cụ thể. Bác sĩ sẽ đưa ra kết luận chính xác và tư vấn cho bạn phương pháp điều trị phù hợp nhằm kiểm soát diễn tiến của bệnh, đồng thời, hạn chế những biến chứng nguy hiểm.

Biến chứng nguy hiểm do viêm khớp

Viêm khớp nếu không được điều trị kịp thời có thể gây ra những biến chứng nguy hiểm cho sức khỏe, có thể kể đến như:

Gây giảm, mất chức năng vận động

Trong thời gian đầu, nếu không có cách xử lý kịp thời, người bệnh rất dễ bị những biến chứng nguy hiểm sau này, trong đó bao gồm cả việc giảm hoặc có thể mất đi chức năng vận động thông thường như cầm nắm… và khiến họ mất đi khả năng lao động.

Teo cơ, biến dạng khớp hoặc tàn phế

Biến chứng thường gặp của bệnh viêm khớp là bị cứng khớp, khi đó bàn tay của người bệnh sẽ khó có thể nắm lại được hoặc người bệnh khó có thể xoay tay, xoay vai. Có khoảng 89% người bệnh viêm khớp dạng thấp bị cứng khớp, bàn tay khó cầm nắm, khó đi lại sau 10 năm phát bệnh.

Viêm khớp nếu không xử lý kịp thời có thể gây tàn phế (ảnh minh hoạ)
Những biến chứng nguy hiểm và nghiêm trọng hơn có thể được kể đến như teo cơ, biến dạng khớp, dính khớp, thậm chí là bại liệt nếu ở giai đoạn cuối mà người bệnh vẫn không được điều trị bệnh thích hợp và đúng cách.

Bệnh lý về tim mạch

Ngoài những biến chứng về xương khớp, viêm khớp dạng thấp cấp còn có thể gây tổn thương tại tim, đặc biệt là van tim và đây là nguyên nhân gây ra những bệnh lý về tim mạch, thậm chí gây tử vong ở người cao tuổi. Những người viêm khớp dạng thấp có nguy cơ mắc bệnh tim mạch cao gấp 4 lần so với người bình thường, các nghiên cứu cho thấy có tới 30% người bệnh có biến chứng tim mạch và 50% có thể dẫn tới tử vong.

Cách Điều trị viêm khớp

Thuốc tây chữa viêm khớp

Thuốc tây với ưu điểm giảm đau, chống viêm nhanh, được sử dụng phổ biến trong điều trị các bệnh về xương khớp. Tùy thuộc vào từng trường hợp mà bác sĩ sẽ kê một số loại thuốc chữa viêm khớp phổ biến như:

  • Thuốc giảm đau đơn thuần: Paracetamol, Efferalgan, Aspirin…
  • Thuốc giảm đau chống viêm không steroid (NSAIDs): Ibuprofen, Piroxicam, Flubiprofen, Naproxen, Diclofenac, Meloxicam… có tác dụng giảm đau nhanh.
  • Corticoid: được tiêm ngoài màng cứng nhưng cần có chỉ định của bác sĩ chuyên khoa khớp trong điều kiện vô khuẩn tuyệt đối.
  • Các chế phẩm sinh học cho viêm khớp: Thuốc sinh học được tạo ra với các phân tử hữu cơ. Một số loại thuốc phổ biến dùng theo đường tiêm như: Humina (Adalimumab), Enbrel (Etanercept), Orencia (Abatacept), Rituxan (Rituximab)…

Tuy nhiên, các loại thuốc viêm khớp này chỉ có tác dụng cắt triệu chứng mà chưa tác động tới căn nguyên gây bệnh. Bên cạnh đó, việc tùy tiện sử dụng thuốc có thể ảnh hưởng tới chức năng gan, thận, hệ tiêu hóa… Vì vậy, người bệnh phải tuân thủ theo chỉ định của bác sĩ. Trong trường hợp dùng thuốc tây nhưng bệnh không chuyển biến tích cực thì bác sĩ có thể chỉ định phẫu thuật như: loại bỏ màng hoạt dịch, phẫu thuật thay thế khớp…

Chữa viêm khớp bằng thuốc nam

Trong trường hợp bị đau nhức, sưng tấy, nóng đỏ khớp, cứng khớp, khó cử động… thì người bệnh có thể áp dụng một số bài thuốc nam chữa viêm khớp tại nhà sau đây:

Lá lốt

Cây lá lốt có vị cay thơm, tính nhiệt. Theo các chuyên gia y tế, cây có tác dụng kháng khuẩn, chống viêm, giảm đau hiệu quả nên được sử dụng trong điều trị bệnh viêm khớp.
Cách 1: Lấy 5-10g lá lốt phơi khô, sắc cùng 2 bát nước cho tới khi còn nửa bát. Nên uống khi còn ấm, sau bữa ăn 30 phút. Liệu trình điều trị kéo dài trong 10 ngày.
Cách 2: 15g rễ cây lá lốt, 15g rễ cây vòi voi, 15g rễ cỏ xước, sao vàng, sắc uống mỗi ngày 3 lần. Ngoài ra, những người bị viêm khớp có thể dùng lá lốt, lá ngải cứu giã nát, chưng với giấm đắp lên vùng bị viêm.

Lá tướng quân

Theo Đông y, cây tướng quân có vị cay, giúp thông huyết hóa ứ, giảm sưng đau xương khớp, bong gân…
Cách sử dụng: 30g lá tướng quân, 20g lá Dạ cẩm giã nát, đắp vào chỗ đau. Hoặc giã nát lá tướng quân, Ngũ trảo, Bồ công anh với ít muối và rượu 40 độ. Sau đó, sao nóng, đắp lên vùng khớp bị đau.
Lá tướng quân
Cây tướng quân

Cây xấu hổ

Theo Đông y, rễ cây xấu hổ có vị chát, hơi đắng, tính ấm, có tác dụng chỉ khái hòa đàm, thông kinh hoạt lạc, hòa vị, tiêu tích. Đây là vị thuốc thường được dùng để chữa viêm khí quản mạn tính, phong thấp đau nhức, viêm dạ dày mạn tính…
Cách thực hiện: Lấy 120g rễ cây xấu hổ tẩm với rượu 40 độ rồi rang khô. Tiếp theo, cho rễ cây xấu hổ vào ấm sắc với 600ml nước cho tới khi còn 300ml. Chia phần nước thuốc thành 3 phần, uống trong ngày. Sử dụng liên tục trong 4-5 ngày để đạt hiệu quả tốt nhất.

Cách Phòng bệnh viêm khớp?

Để phòng và đẩy lùi viêm khớp hiệu quả, các chuyên gia y tế đưa ra lời khuyên người bệnh nên ăn uống khoa học kết hợp với chế độ sinh hoạt điều độ. Theo đó, những người mắc viêm khớp nên tăng cường các loại thực phẩm có chứa chất oxy hóa để giảm viêm, thực phẩm chứa omega 3, beta carotene, các loại vitamin,… Tránh xa thực phẩm chứa hàm lượng phốt pho cao, đồ ngọt, đồ dầu mỡ, các loại thức ăn nhanh, đồ đóng hộp,… Thường xuyên vận động, tập luyện các bộ môn thể thao nhẹ nhàng như đi bộ, yoga, bơi lội,… để giúp khớp dẻo dai hơn.

Chế độ ăn khoa học giúp hỗ trợ điều trị viêm khớp (ảnh minh hoạ)
Các nguồn:

  • Báo Sức Khỏe
  • Viêm Khớp Tâm Bình

Bài viết liên quan

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *